Nga cảnh báo: Viễn cảnh thế giới không vũ khí hạt nhân ngày càng xa vời

Việc thúc đẩy cắt giảm vũ khí hạt nhân trên quy mô toàn cầu hiện đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng khi căng thẳng địa chính trị giữa các cường quốc ngày càng leo thang.

Trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến những rạn nứt sâu sắc về niềm tin chiến lược, ông Andrey Ivanovich Belousov - Đại sứ lưu động của Bộ Ngoại giao Nga, đồng thời là Trưởng phái đoàn Nga tại Hội nghị rà soát Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) - đã đưa ra những nhận định đầy hoài nghi về tương lai của giải giáp vũ khí.

Thực trạng khó khăn trong việc loại bỏ kho vũ khí hạt nhân của P5

Theo ông Belousov, khả năng 5 quốc gia thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (P5) cùng thống nhất cắt giảm và tiến tới xóa bỏ hoàn toàn kho vũ khí hạt nhân là “rất thấp”. Điều này không xuất phát từ sự thiếu hụt về mặt kỹ thuật, mà nằm ở sự thiếu hụt trầm trọng về môi trường chính trị - quân sự thuận lợi.

Trên lý thuyết, Nga khẳng định hoàn toàn chia sẻ khát vọng chung của nhân loại về một thế giới an toàn hơn, nơi vũ khí hạt nhân không còn tồn tại. Tuy nhiên, khoảng cách từ lý tưởng đến thực thi là một hố sâu ngăn cách bởi những toan tính chiến lược của mỗi quốc gia.

Nghịch lý giữa lý tưởng hòa bình và thực tế an ninh bất ổn

Phân tích sâu hơn về vấn đề này, đại diện Bộ Ngoại giao Nga nhấn mạnh rằng mọi nỗ lực giải giáp vũ khí chỉ có thể thành công khi có sự đồng thuận và hành động thực chất từ tất cả các bên. Tuy nhiên, thực tế hiện nay lại đi ngược lại:

• Tình hình quốc tế bất ổn: Các xung đột cục bộ và căng thẳng địa chính trị gia tăng khiến các quốc gia coi vũ khí hạt nhân là công cụ răn đe tối thượng.
• Sự suy giảm lòng tin: Quan hệ giữa các cường quốc hạt nhân bị rạn nứt nghiêm trọng, khiến các thỏa thuận kiểm soát vũ khí trước đây trở nên mong manh.
• Thách thức an ninh phi truyền thống: Sự xuất hiện của các công nghệ quân sự mới làm thay đổi cán cân quyền lực, thúc đẩy xu hướng tái vũ trang thay vì cắt giảm.

Mối lo ngại về cuộc chạy đua vũ trang mới từ “Bộ ba hạt nhân phương Tây”

Một trong những điểm mấu chốt khiến Nga hoài nghi chính là động thái của nhóm “bộ ba hạt nhân phương Tây” gồm Mỹ, Anh và Pháp. Ông Belousov đặc biệt cảnh báo về kế hoạch tăng cường kho vũ khí hạt nhân và hiện đại hóa cơ sở hạ tầng hạt nhân của các quốc gia này.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Đáng chú ý, Nga chỉ ra rằng việc xây dựng cơ sở hạ tầng hạt nhân mới không chỉ diễn ra trong nội bộ các nước này mà còn mở rộng sang lãnh thổ của các đồng minh không sở hữu vũ khí hạt nhân. Điều này vô hình trung tạo ra một mạng lưới răn đe mới, làm gia tăng nguy cơ đối đầu và khiến mục tiêu của Hiệp ước NPT trở nên xa vời hơn bao giờ hết.

Tầm quan trọng của Hội nghị rà soát NPT lần thứ 11

Những tuyên bố cứng rắn từ phía Nga được đưa ra ngay trước thềm Hội nghị rà soát NPT lần thứ 11, diễn ra tại New York từ ngày ²⁷⁄₄ đến ²²⁄₅. Đây là diễn đàn then chốt để các quốc gia đánh giá hiệu quả của hiệp ước và tìm kiếm lộ trình ngăn chặn sự phổ biến vũ khí hạt nhân.

Nhận định chuyên gia: Việc Nga công khai sự hoài nghi cho thấy một thực tế phũ phàng: khi an ninh quốc gia được đặt lên trên an ninh toàn cầu, các hiệp ước đa phương dễ dàng trở thành “tờ giấy lộn” nếu không có một cơ chế ràng buộc và giám sát đủ mạnh mẽ.

Liệu thế giới có thể tìm thấy một tiếng nói chung để tránh một cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân mới, hay chúng ta đang tiến dần vào một kỷ nguyên bất ổn định hơn? Đây sẽ là câu hỏi lớn nhất mà các nhà ngoại giao phải trả lời tại New York.

Bạn nghĩ sao về khả năng thế giới loại bỏ hoàn toàn vũ khí hạt nhân trong thế kỷ này? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn ở phần bình luận bên dưới.