Du lịch sinh thái Gia Lai: Chiến lược biến rừng thành sinh kế bền vững

Du lịch sinh thái Gia Lai đang trở thành chìa khóa chiến lược giúp chuyển đổi mô hình kinh tế rừng, tạo sinh kế bền vững cho người dân bản địa thông qua bảo tồn và phát triển.

Với diện tích rừng hơn 1 triệu ha và tỷ lệ che phủ đạt 45,72% (đứng thứ 3 cả nước), Gia Lai không chỉ sở hữu “lá phổi xanh” khổng lồ mà còn nắm giữ tiềm năng kinh tế to lớn. Thay vì khai thác cạn kiệt tài nguyên theo tư duy cũ, tỉnh đang chuyển dịch mạnh mẽ sang mô hình bảo tồn để phát triển, biến rừng thành nguồn thu nhập ổn định cho cộng đồng.

Từ tư duy khai thác đến bảo tồn: Câu chuyện sinh kế dưới tán rừng

Sự thay đổi nhận thức rõ nét nhất diễn ra tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi rừng không chỉ là tài nguyên mà còn là linh hồn của bản làng. Tại xã Bình Phú, anh Đinh Ri (người Bana) là một minh chứng điển hình cho sự chuyển dịch này. Từ một người dân làng, anh trở thành hướng dẫn viên du lịch, đưa khách đến trải nghiệm suối nước Gộp, Thác Đổ và những nếp nhà sàn truyền thống được cải tạo thành homestay.

Bước ngoặt của anh Ri bắt đầu từ tháng ¹²⁄₂₀₂₅, thông qua dự án hỗ trợ phát triển cây dược liệu sa nhân dưới tán rừng do Quỹ môi trường toàn cầu, UNDP/GEF/SGP tài trợ. Việc kết hợp giữa trồng dược liệu quý và làm du lịch cộng đồng đã tạo ra một “vòng lặp lợi ích”: người dân có tiền từ du khách và dược liệu \(rightarrow\) có động lực giữ rừng \(rightarrow\) rừng xanh thu hút thêm nhiều du khách.

Tại xã Tơ Tung, anh Đinh A Ngưi lại chọn hướng đi trực diện hơn với Homestay A Ngưi tại làng Kgiang. Sau 7 năm kiên trì, anh đúc kết thành công dựa trên ba trụ cột: sự chủ động của người dân, bảo tồn bản sắc Bana và cơ chế chia sẻ lợi ích công bằng. Theo anh Ngưi, “giữ được rừng thì mới giữ được khách”, bởi giá trị mà du khách tìm kiếm chính là sự hoang sơ và thuần khiết của vùng đất Kbang.

Khai thác lợi thế từ các khu bảo tồn tầm cỡ quốc tế

Gia Lai đang sở hữu những “tài sản” vô giá mà ít địa phương nào có được. Điển hình là Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cao nguyên Kon Hà Nừng (diện tích 413.000 ha) được UNESCO công nhận năm 2021. Đây là nơi hội tụ hệ sinh thái đa dạng, điểm khởi nguồn của nhiều dòng suối và những thác nước hùng vĩ như thác K50.

Đặc biệt, năm 2026, Vườn Quốc gia (VQG) Kon Ka Kinh được công nhận là Vườn Di sản ASEAN. Để chuyên nghiệp hóa đến năm 2030, VQG đang tập trung xây dựng hạ tầng “xương sống” với 7 tuyến du lịch bền vững, quy hoạch các điểm trải nghiệm trọng tâm như Bãi Nai, Suối Ngọc và Nhà Đầm, kết hợp hệ thống vận hành số hóa qua đặt vé trực tuyến.

Tầm nhìn 2030: Lâm nghiệp đa mục tiêu và bài toán tăng trưởng

Theo ông Nguyễn Văn Hoan, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, tương lai của kinh tế rừng sẽ không chỉ dừng lại ở du lịch. Tỉnh đang định hướng phát triển lâm nghiệp đa mục tiêu, bao gồm: dịch vụ môi trường rừng, khai thác lâm sản ngoài gỗ và đặc biệt là khai thác thị trường tín chỉ carbon – một xu thế toàn cầu về giảm phát thải.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Đăng ký

Để hiện thực hóa điều này, giai đoạn 2026-2030, Gia Lai dự kiến trồng mới và trồng lại 125.000 ha rừng, phát triển hơn 20.170 ha rừng gỗ lớn để gia tăng độ che phủ và giá trị kinh tế lâu dài.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Phạm Kiên Trung từ Hiệp hội Du lịch tỉnh Gia Lai cảnh báo về rủi ro của việc “đại trà hóa”. Việc biến tài nguyên thành sản phẩm du lịch cần sự tính toán cẩn trọng, tránh phát triển cào bằng. Thay vào đó, tỉnh cần phân loại tệp khách hàng mục tiêu và thiết kế các sản phẩm đặc thù, đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng bản địa.

Nhìn chung, mô hình du lịch sinh thái tại Gia Lai không chỉ là bài toán về kinh tế, mà còn là giải pháp bảo tồn văn hóa và môi trường. Khi người dân tìm thấy lợi ích từ việc giữ rừng, họ sẽ trở thành những “người gác rừng” tận tụy nhất.

Bạn nghĩ sao về mô hình phát triển kinh tế gắn với bảo tồn rừng tại Gia Lai? Hãy chia sẻ góc nhìn của bạn cùng chúng tôi ở phần bình luận phía dưới!

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Gia Lai có lợi thế gì để phát triển du lịch sinh thái?Gia Lai sở hữu diện tích rừng lớn (hơn 1 triệu ha), tỷ lệ che phủ cao thứ 3 cả nước, cùng các danh hiệu quốc tế như Khu dự trữ sinh quyển thế giới Kon Hà Nừng và Vườn Di sản ASEAN Kon Ka Kinh.

Mô hình du lịch cộng đồng tại Gia Lai mang lại lợi ích gì cho người dân?Giúp người dân bản địa (đặc biệt là người Bana) tạo thu nhập từ homestay, hướng dẫn viên và dược liệu dưới tán rừng, từ đó thay đổi tư duy từ khai thác cạn kiệt sang bảo tồn rừng bền vững.

Định hướng phát triển kinh tế rừng của Gia Lai đến năm 2030 là gì?Phát triển lâm nghiệp đa mục tiêu, kết hợp du lịch sinh thái, khai thác lâm sản ngoài gỗ, dịch vụ môi trường rừng và triển khai thị trường tín chỉ carbon.

Câu hỏi thường gặp

Gia Lai có lợi thế gì để phát triển du lịch sinh thái?

Gia Lai sở hữu diện tích rừng lớn (hơn 1 triệu ha), tỷ lệ che phủ cao thứ 3 cả nước, cùng các danh hiệu quốc tế như Khu dự trữ sinh quyển thế giới Kon Hà Nừng và Vườn Di sản ASEAN Kon Ka Kinh.

Mô hình du lịch cộng đồng tại Gia Lai mang lại lợi ích gì cho người dân?

Giúp người dân bản địa (đặc biệt là người Bana) tạo thu nhập từ homestay, hướng dẫn viên và dược liệu dưới tán rừng, từ đó thay đổi tư duy từ khai thác cạn kiệt sang bảo tồn rừng bền vững.

Định hướng phát triển kinh tế rừng của Gia Lai đến năm 2030 là gì?

Phát triển lâm nghiệp đa mục tiêu, kết hợp du lịch sinh thái, khai thác lâm sản ngoài gỗ, dịch vụ môi trường rừng và triển khai thị trường tín chỉ carbon.